27 mei 2009
De recessie legt grote fraudes bloot. Veel bedrijven verliezen juist frauderisico’s uit het oog, omdat ze zich op dit moment bezighouden met korte termijnbedrijfsvoering. Daar staat tegenover dat regelgevers juist nu actiever acteren om fraudegevallen te ontdekken. Een groot aantal fraudegevallen is al enkele jaren geleden in gang gezet maar komt tijdens de recessie pas bovendrijven. Dat komt mede omdat regelgevers bedrijven meer dwingen prioriteit te geven aan fraude en vaker boetes geven als bedrijven onvoldoende fraude proactief bestrijden.
Bovenstaande staat in het witboek ‘Fraud in a Downturn’ van PricewaterhouseCoopers (PwC). Volgens het witboek realiseren bedrijven zich onvoldoende dat ze tegen een geringe investering fraudekosten sterk kunnen reduceren.
Zetje
De snelheid waarmee organisatieveranderingen momenteel worden doorgevoerd, vergroot het risico op fraude door eigen personeel. 'Het vermijden van een verlies, bijvoorbeeld een baan of een order, kan net dat extra zetje zijn. Daarnaast leiden overhaaste veranderingen tot gaten in het controlesysteem. Zo betekent minder medewerkers simpelweg minder ogen voor interne controles. Het spreiden van controleverantwoordelijkheden over meerdere medewerkers moet juist in recessietijd niet uit het oog worden verloren', zegt André Mikkers, partner en fraudespecialist bij PwC.
Draaiboek
Criminele organisaties hebben zich de afgelopen vijf jaar steeds meer toegelegd op fraude en andere economische criminaliteit. Mikkers: 'Besturen en audit committees die over interne controles gaan, moeten zich afvragen of regelgeving over voorraadcontrole, bedrijfsvoering van partners, data- en kasbeheer en personeelswerving nog wel afdoende zijn. Er moeten daarnaast draaiboeken klaarliggen als er zich een crisis voordoet. Op deze manier wordt de impact van en de kans op fraude in een vroeg stadium geminimaliseerd. Wat vaak uit het oog wordt verloren is dat het bestrijden van fraude weinig investering behoeft, en een grote kans biedt om -vaak hoge- fraudekosten te reduceren.'
Risicoanalyse
De meeste bedrijven richten zich te veel op een speciaal aspect van fraude, stelt het witboek. Op deze manier krijgen fraudeurs de kans om elders in het bedrijf hun slag te slaan. Mikkers: 'Belangrijk is dat er in eerst instantie een risicoanalyse wordt gemaakt. Aan de hand daarvan kan vervolgens een strategie worden bepaald. Het is belangrijk dat deze duidelijk wordt gecommuniceerd naar alle werknemers. Deze informatie blijft vaak liggen bij de juridische-, controle- en interne audit functies. Deze zijn echter vaak net één stap verwijderd van de plekken waar zich fraude voordoet. Operationeel- en financieel personeel moet daarom directer betrokken worden wanneer fraude aan het licht komt. Alleen op deze manier kunnen fraude- en integriteitrisico’s effectief worden bestreden.'