Gezonde private ondernemingen op overnamepad

De barometer is een halfjaarlijks onderzoek onder ruim 200 directieleden en directeur-grootaandeelhouders van niet-beursgenoteerde ondernemingen. Deze uitkomst is een opvallende ontwikkeling, omdat het huidige financieringsklimaat de overnamemarkt fors onder druk zet. Toch verwacht maar liefst 35% van de geïnterviewde directieleden en directeur-grootaandeelhouders (dga’s) dit kalenderjaar een ander bedrijf of activiteit over te nemen.

Tegen gunstige voorwaarden gefinancierd

Volgens PwC-partner Radboud de Groot is veel van dit type ondernemingen nog steeds tegen gunstige voorwaarden en condities gefinancierd. 'Voor hen is het huidige economische klimaat een uitgelezen kans om zwakkere broeders met financiële problemen te kopen tegen lage prijzen. Het zullen met name relatief kleinere overnames betreffen.' Wel waarschuwt hij voor te veel optimisme. 'Het feit dat slechts 6% verwacht activiteiten te verkopen duidt op een significant prijsgat tussen kopers en verkopers.'

Verkrijgen financiering moeilijker

De barometer peilt halfjaarlijks de economische omstandigheden voor private ondernemingen, waaronder veel familiebedrijven. Het onderzoek in december leverde onder meer de volgende uitkomsten op:

• Tweederde van de deelnemers geeft aan de komende zes maanden geen financiering aan te vragen, te vernieuwen of op andere wijze extern geld aan te trekken.

• Het aantal kredietaanvragen is fors teruggelopen. Vier op de tien ondernemingen heeft in de afgelopen zes maanden geprobeerd een financiering te verkrijgen of extern geld aan te trekken. Zij deden dit veelal via een bankkrediet. De meeste financieringsaanvragen zijn succesvol afgerond. Een jaar geleden had nog 90% een financieringsaanvraag gedaan in de voorgaande zes maanden.

• Bijna tweederde (64%) geeft aan dat het aanvragen van krediet lastiger is geworden en 65% geeft aan te verwachten dat het de komende twaalf maanden (veel) moeilijker gaat worden.

• De meeste zijn aangewezen op traditioneel bancair krediet als financieringsbron. Alleen grotere ondernemingen overwegen ook andere bronnen, zoals US Private Placements of High Yield Bonds.

• De garantieregelingen en borgstellingfaciliteiten van de overheid als hulp voor het verkrijgen van financiering worden nauwelijks ingezet. Private ondernemingen vertrouwen op eigen kracht.

Terugval in kredietaanvragen

Radboud de Groot: 'Wat opvalt, is de terugval in kredietaanvragen. Veel ondernemingen zijn al tegen gunstige voorwaarden gefinancierd of hebben een stabiele relatie met eigen financiers waardoor herfinanciering via banken of private equity niet aan de orde is. Tegelijkertijd weten wij dat de financieringsbehoefte vanaf volgend jaar zal stijgen door het aflopen van huidige contracten. Hogere kapitaaleisen zullen de kredietverlening ernstig gaan beïnvloeden. De spelregels zijn nu al wezenlijk anders. Financieringstrajecten vergen veel meer tijd en voorbereiding. Banken stellen hogere informatie-eisen aan klanten. Denk aan een explicietere toelichting van strategie en groeiverwachtingen. Wij verwachten bovendien een verdere verscherping van deze eisen. Wij adviseren het niet te laten aankomen op het laatste moment. Door de herfinanciering naar voren te halen, voorkomt een onderneming dat financieringsbehoefte op termijn alsnog een probleem wordt.'

Alternatieve financiering

'Private ondernemingen doen er goed aan alternatieven voor traditionele bankfinanciering te overwegen', vervolgt De Groot. 'Denk aan bijvoorbeeld bevoorschotting van debiteuren en voorraden (factoring) en leasing van productielijnen. Daarnaast adviseren wij contacten te onderhouden met meerdere banken en zo financieringsrisico te spreiden. Dit vergt echter meer openheid en transparantie richting banken, iets waaraan nog niet elke private onderneming is gewend.'