Het kabinet heeft een besluit genomen over een pakket aan stimulerings- en bezuinigingsmaatregelen. Tevens zijn er specifieke afspraken gemaakt tussen enerzijds het kabinet en anderzijds VNG en IPO. Vanaf 2010 moet er bezuinigd worden, bij voldoende herstel zijn extra bezuinigingen nodig, zo stelt het kabinet.

Overheden moeten actief zijn in tijden van een (economische) crisis. Dat betekent dat ze moeten inventariseren wat de financiële, sociale en bestuurlijke gevolgen zijn en dat ze proactief contact met burgers en bedrijven onderhouden. Ron Dubbeldam, senior manager Performance Improvement hierover: ‘Je kunt het afsluiten van een lening vergemakkelijken en mogelijkheden creëren voor andere of aanvullende financieringsvormen voor inwoners en bedrijven. Het stimuleren van bij- en herscholing en het inzeten van werk- en scholingsmakelaars is ook een resultaat van proactief contact. En wat te denken van facturen van leveranciers. Die kun je als lokale overheid laten liggen, maar mooier is om die zo snel mogelijk te betalen.’

Voor wat betreft de te ondernemen acties en beleid is geen gemeente hetzelfde. Dat betekent maatwerk en het monitoren van acties. Centrale vraag daarbij is: waar liggen de kostenreductiemogelijkheden? Dubbeldam: ‘Enkele voorbeelden hiervan zijn het niet meer of anders uitvoeren van taken, het verbeteren van processen en het reduceren van overhead.’

Visie
Volgens PwC gaat een strategische herpositionering vóór bezuinigen en ombuigen. Lokale overheden moeten nieuwe, aan actualiteit gekoppelde plannen ontwikkelen. ‘Pak de strategische herpositionering, bezuinigingen en ombuigingen daarbij op tijdens het opstellen en doorontwikkelen van de programmabegroting. Dit is effectiever en efficiënter’, stelt Dubbeldam.

Hanteer niet de (door eerdere bezuinigingen uitgewerkte) kaasschaafmethode. Voor lokale overheden die niet beheersmatig opereren, is het belangrijk om te bezuinigen in samenhang tot het verbeteren en vernieuwen van de dienstverlening. Dubbeldam legt uit: ‘Pak de resultaatgerichte cultuur niet als afzonderlijk traject op. Integreer deze in inhoudelijke verbeterprojecten. Dat heeft uiteindelijk het meeste effect.’

Sleutel
Bezuinigen is voor 75 procent proces en voor 25 procent inhoud. Zonder noodzaak en ambitie geen verandering, zo is de gedachte. Het managen van de verandering leidt vaak tot duurzaam bezuinigen, daarom is verandermanagement de sleutel om een bezuiniging te realiseren. Draagvlak bij het bestuur en ambtelijk management speelt daarbij een rol, met de kostenreductiemogelijkheden overzichtelijk op een shortlist.

Aanpak
Stel als lokale overheid de volgende vragen: Is de strategie en het beleid actueel? Ligt de som van een financieel tekort onder de miljoen euro en moet de bezuiniging binnen een of twee jaar gerealiseerd worden? Aan de hand van de antwoorden op deze vragen ondersteunt PwC u doelmatig bij de realisatie van kostenreductie en/of herpositionering.

Herpositionering en kostenreductie
Diverse externe ontwikkelingen op het gebied van economie, demografie, technologie en maatschappij maken het herijken van uw koers noodzakelijk. Daarbij past het analyseren van de huidige strategie, het formuleren van diverse alternatieve scenario’s en het kiezen van een voorkeursscenario om deze vervolgens te implementeren. De professionals van PwC hebben brede kennis in huis om u als lokale overheid te adviseren en assisteren. Dat geldt ook voor de aanpak van duurzame kostenreductie. PwC ondersteunt u bij het in kaart brengen van de mogelijkheden. PwC kijkt samen met u naar het ambitieniveau en gaat voor een realistisch begrotingsproces.