Dit onderzoek is gebaseerd op een literatuurstudie van een aantal onderzoeken van gemeentelijke rekenkamers naar de programmabegroting in de afgelopen vier jaar. Een meerderheid daarvan toont aan dat de kwaliteit van de begroting onvoldoende is voor raadsleden om een kaderstellende en controlerende rol te vervullen. ‘Met het oog op de komende bezuinigingen hebben gemeenten juist baat bij een kwalitatief goede programmabegroting, zodat zij de juiste - soms moeilijke - keuzes kunnen maken’, stelt onderzoeker Edwin Beckers van PwC.

In een aantal onderzoeken concludeert de rekenkamer dat de programmabegroting niet volledig voldoet aan de wettelijke eisen, zoals die een aantal jaar geleden met de invoering van het duale stelsel zijn veranderd. Daarnaast blijkt dat er weinig tot geen samenhang bestaat tussen de gemeentelijke programmabegroting en andere planning & controldocumenten (zoals managementrapportages en de jaarrekening).Hierdoor kan de gemeenteraad de voortgang van geformuleerde doelstellingen slecht volgen. Beckers: ‘Ook samenhang tussen de programma's ontbreekt veelvuldig in de programmabegrotingen. Doelen zijn veelal niet SMART geformuleerd, indicatoren ontbreken en maatschappelijke effecten worden wel genoemd, maar zijn lang niet altijd duidelijk te herkennen. Hierdoor wordt het moeilijk om achteraf in de jaarrekening een goede verantwoording af te leggen.’

De rekenkamers doen diverse aanbevelingen om de programmabegroting te verbeteren. Een deel is gericht op de gemeenteraad, die duidelijk(er) zou moeten definiëren aan welke eisen de begroting moet voldoen. ‘Een ander deel richt zich op college en ambtelijke organisatie, die de kwaliteit en leesbaarheid van de begroting kan verbeteren’, weet Beckers. ‘Er moeten duidelijke relaties gelegd worden tussen maatschappelijke effecten, prestaties en in te zetten middelen.’

Workshop onderzoeksresultaten
De resultaten van het PwC-onderzoek worden gepresenteerd tijdens de training/workshop 'Doorontwikkelen van de gemeentelijke programmabegroting' van de PwC-Academy. Deze wordt op 13 en 14 mei aanstaande gehouden. Binnen de PwC Academy biedt PwC korte praktijkgerichte trainingen aan op vele thema's die actueel zijn binnen Binnenlands Bestuur. Denk aan:

- Risicomanagement bij lagere overheden
- Vergrijzing van morgen, innovatie vandaag
- Financieel management voor niet-financiële managers
- Doorontwikkelen van de programmabegroting
- Subsidiemanagement
- Digitalisering op orde
- Shared Service Centers voor optimale samenwerking
- Diversiteit als kwaliteitsinstrument

De trainingen zijn interessant voor managers bedrijfsvoering en beleid, controllers, financiële en beleidsmedewerkers; maar ook bestuurders en volksvertegenwoordigers kunnen via de PwC Academy hun kennisniveau snel en efficiënt op pijl brengen en verhogen. Geïnteresseerd? Kijk voor meer informatie op de pagina van de PwC Academy.