Opbrengstlimiet gemeentelijke heffingen

Ramingen

Bij het heffen van gemeentelijke rechten en leges mogen de geraamde baten de geraamde lasten niet overtreffen. Omdat sprake is van ramingen, zit daar wel enige ruimte in. Pas als de geraamde baten de geraamde lasten ‘in betekenende mate’ overschrijden, kan de tariefstelling van de betreffende rechten en leges geheel onverbindend worden verklaard.

Gevolgen

In de bedoelde zaak heeft de Hoge Raad het begrip ‘in betekenende mate’ in een percentage uitgedrukt. Het betekent tien procent of meer. Een gemeente heeft dus een smalle marge in de toe te passen tarieven.
 
Dit klemt, omdat gemeenten alleen financiering mogen zoeken voor kosten waarvoor ze volgens de Gemeentewet die rechten mogen heffen. Zo mag bijvoorbeeld een gemeente een uitbreiding van het voorzieningenniveau naar nieuwe aansluitingen niet financieren met rioolrecht van bestaande aansluitingen.

Bij bepaalde heffingen kan het onverbindend worden van de tariefstelling voor gemeenten en bedrijven aanzienlijke financiële gevolgen hebben. Het leidt er namelijk toe dat de juridische basis voor de opgelegde aanslag wegvalt en de rechter de aanslag daarom vernietigt.

Procedure

Dat speelde ook in deze procedure. Een bedrijf ontving voor de jaren 2001 en 2002 twee aanslagen rioolafvoerrecht van circa 234.000 euro voor beide jaren. Het bedrijf was het niet eens met de aanslagen.

Het bedrijf stelde dat de rioolrechtverordeningen van de gemeente onverbindend waren, omdat de geraamde baten de geraamde lasten in betekenende mate overstegen. Ook vond men dat het hof een onjuiste kwantificering (ten minste 25 procent) van dat begrip had gegeven.

Op dit punt was de Hoge Raad het met het bedrijf eens. De Hoge Raad vernietigde de hofuitspraak en verwees de procedure naar Hof Den Haag. 

Dat hof moet onderzoeken of de gemeente in de geraamde baten posten had meegenomen waarvan duidelijk was dat de gemeente daarvoor niet mocht heffen. Verder zal het hof onderzoeken of na weglating van die posten de geraamde baten de geraamde lasten met tien procent of meer overschrijden. 

Bron: Hoge Raad, 13-4-2012, nr. 10/03650.