Beloningsrisico's niet goed verantwoord

Dat zegt PwC-partner en hoogleraar Gijs van Bussel, die samen met PwC-collega Janet Visbeen onderzoek deed naar de manier waarop beursgenoteerde bedrijven zich verantwoorden over de manier waarop zij de risico’s rondom hun bestuurdersbeloningen managen.

0-meting

De mate waarin een bedrijf risico’s onderneemt en adresseert, is essentiële informatie voor stakeholders en dus rapporteren bedrijven daarover. Dat zou ook moeten gebeuren voor de risico’s rond beloning, stellen Van Bussel en Visbeen in hun onderzoek ‘Een goede beloning is goed verantwoord’. Zij missen deze informatie echter in de jaarverslagen over 2010 van Nederlandse AEX- en AMX-bedrijven. ‘Onze conclusie is dat de verslaggeving in dat jaar onder de maat was, zeker in vergelijking tot de jaarverslagen van grote Amerikaanse ondernemingen,’ licht Gijs van Bussel toe. Volgens hem vraagt die conclusie om een vervolg. ‘Dit was de eerste keer dat dergelijk onderzoek in Nederland is verricht en daarom kan het dienen als een 0-meting. We zullen de jaarverslagen over 2011 die de komende tijd gepubliceerd worden, met dezelfde bril onderzoeken. We zijn heel benieuwd of er dan verbeteringen te melden zijn.’ 

Langetermijnprestaties

De twee PwC’ers zijn in ‘Een goede beloning is goed verantwoord’ op zoek gegaan naar de verschillen tussen Amerika en Nederland en de wijze waarop ondernemingen in deze landen de risico’s rond het beloningsbeleid verantwoorden en wat zij hebben ondernomen om die risico’s te vermijden of te verkleinen. Een van de uitkomsten is dat in 72% van de beursgenoteerde Amerikaanse jaarverslagen ‘pay for long term perfomance’ als meest expliciete risicomitigerende factor noemen. Dat betekent dat de variabele beloning van bestuurders is gebaseerd op langetermijnprestaties. In Nederlandse jaarverslagen wordt deze slechts in 16% van de onderzochte rapportages genoemd. Hetzelfde geldt voor de vermelding dat beloning niet alleen gebaseerd is op financiële resultaten maar ook op andere KPI’s. 39% van de Amerikaanse jaarverslagen vermeldt deze risicoverkleinende factor tegen 16% van de Nederlandse rapportages.

Strengere regelgeving

De onderzoekers wijzen op de veel strengere regelgeving in de Verenigde Zaken als een van de belangrijkste oorzaken van de verschillen. Van Bussel: ‘De Verenigde Staten hebben op het gebied van beloningsverslaglegging een voortrekkersrol. De beurswaakhond SEC vraagt al sinds 1992 naar gedetailleerde informatie over beloningsniveaus. Het lijkt erop dat dit effect scoort.’
In Nederland kennen alleen banken en verzekeraars sinds begin 2011 – door het van kracht worden van het Besluit beheerst belonen bij financiële instellingen – regels voor het rapporteren van beloningsrisico’s. ‘Het wordt afwachten wat daar de invloed van wordt,’ zegt Gijs van Bussel. ‘Het is te hopen dat de financiële sector hier een trendsetter wordt en dat er geen regels nodig zijn om andere bedrijven te doen volgen.’

Taak voor commissarissen

Het ontbreken van een rapportage betekent niet dat de Nederlandse ondernemingen geen goed of duurzaam beloningsbeleid hebben. Gijs van Bussel is daar echter niet erg hoopvol over. ‘De ervaring leert dat wat echt goed uitgelegd kan worden, ook goed begrepen is en geïmplementeerd kan worden. Hier ligt dus een duidelijke taak voor commissarissen.’
Het benoemen van beloningsbeleid alleen, maakt de beloning bovendien ook niet minder risicovol. Een goede rapportage leidt niet automatisch tot een beloningsbeleid met weinig risico’s. Van Bussel: ‘Accountability en transparantie zijn echter wel onderdeel van de weg daar naar toe. Transparantie leidt er immers toe dat risico’s daadwerkelijk onderkend en gemanaged moeten worden. Bovendien maakt transparantie beloningsbeleid controleerbaar en “bijstuurbaar” voor aandeelhouders en eventueel andere stakeholders.’