Private equity, familiebedrijven en de fiscus

Vooral de bedrijfsopvolgingsregeling is op dit moment heel actueel. Veel familiebedrijven en vermogens gaan de komende jaren over op de volgende generatie. Dat komt onder andere doordat de babyboomers op een leeftijd zijn gekomen waarop ze gaan nadenken over stoppen. Veel van hen zijn succesvol geweest en willen nu hun onderneming op een goede manier aan de volgende generatie overdragen.

Nieuwenhuizen: ‘De bedrijfsopvolgingsregeling is een conglomeraat van een aantal - fiscaal interessante - wettelijke bepalingen. De kern van die bepalingen is dat, onder voorwaarden, een onderneming kan vererven of een schenking kan worden gedaan aan de volgende generatie met een beperkte belastingheffing.’

Fors minder belasting

Bij een bedrijfsoverdracht moet men afrekenen over de waarde van de onderneming voor de inkomstenbelasting en voor het successierecht. Door de bedrijfsopvolgingsregeling ontstaat de kans op een forse verlaging van de belastingheffing. Nieuwenhuizen: ‘Het verschil is groot. Als je niet in aanmerking komt, betaal je ongeveer veertig procent van je vermogen aan belasting. Anders maar 3,4 procent.’

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de overdracht van aandelen waarin een onderneming wordt uitgeoefend en aandelen van vennootschappen waarin alleen wordt belegd. In het eerste geval kan de faciliteit worden verkregen. Maar als er alleen belegging in zit, moet er per definitie veertig procent worden afgedragen.

Ondernemen of beleggen?

Nieuwenhuizen: ‘De vraag is nu waar beleggen over gaat in ondernemen, en andersom. Want wat doe je in de vennootschap: ondernemen of niet? Als je je geld ergens in stopt waar je bij betrokken wilt zijn, adviseert enzovoort, is dat dan ondernemen? In het geval van private equity zit je in een grijs gebied.’

Er bestaat volgens Nieuwenhuizen wel een vluchtmethode waarmee de fiscus iemand per definitie aanmerkt als ondernemer.  ‘Als je direct of indirect tenminste vijf procent belang hebt in een onderneming, wordt dat deel als ondernemen beschouwd. Dus ook als je dat belang in Philips zou hebben. In de praktijk is het vaak zo dat de totale investering van een private equity partij bijvoorbeeld twintig procent is , terwijl tien tot twintig families het geld faciliteren. Per saldo beschikt één familie dan maar over één tot twee procent.’

Nieuwenhuizen vraagt zich af of dergelijke families toch in aanmerking moeten komen voor het lagere belastingpercentage. Want ze zijn, in meer of mindere mate, actief betrokken bij het beleid van de onderneming en ze verbinden zich er gedurende een aantal jaren aan. Die rol is in sommige gevallen heel intensief.

Belastingdienst

Nieuwenhuizen: ‘We zijn met de Belastingdienst in gesprek om te kijken of we het grijze gebied kleiner kunnen maken en kunnen afbakenen. Zij zouden, op basis van de bestaande wetgeving, moeten aangeven hoe groot de betrokkenheid moet zijn om het te benoemen als ondernemen. De tweede vraag is of de huidige regeling maatschappelijk wel zo wenselijk is. Anders gezegd, is die wel ruim genoeg?’

Dat laatste is volgens Nieuwenhuizen meer een politieke en beleidsmatige discussie. Want vindt Den Haag dat dit soort investeringen grote betekenis hebben voor de BV Nederland? En zo ja, is men bereid om de huidige regelingen uit te breiden voor dit soort investeringen?

Solide investeerders

‘Daarover willen we met het ministerie van Financiën in gesprek. Private equity partijen investeren op een maatschappelijk wenselijke manier, want ze investeren in de vorm van aandelenkapitaal en niet in de vorm van leningen. Ze zijn solide investeerders, want ze stellen risicodragend kapitaal beschikbaar en zijn langdurig betrokken bij een onderneming. Dat schept zekerheid. Ook niet onbelangrijk: het zijn vaak vermogende families met een ondernemersachtergrond. Dat is precies het soort investeerder dat Nederland nodig heeft.’

Dit artikel is onderdeel van Visie op Vermogen, een uitgave van de Private Wealth Solutions Group van PwC. Een exemplaar is aan te vragen bij Alette Marbus (+31 (0)88 792 53 34).