Pensioenfonds geen suikeroom van de maatschappij

Dat stelt Patrick Heisen, werkzaam in de pensioenpraktijk van PwC, in Het Financieele Dagblad. Lees hieronder het gehele artikel:

'In de besluiten uit het Septemberpakket 2012 hield het kabinet al rekening met de huidige slechtere economie. Maatregelen als kortingen en premieverhogingen voor pensioenen worden uitgesteld om de macro-economische effecten op de koopkracht en de bestedingen van huishoudens te verminderen. Sommige politieke partijen willen echter een stap verder gaan en pensioenfondsen verplichten om te investeren in de Nederlandse economie.

Regeerakkoord Rutte II

Men ziet pensioenfondsen als potentiële geldschieter voor zowel de hypotheek-en leningmarkt als de zorg. In het nieuwe regeerakkoord wordt bovendien gesteld dat 'door de ordening en governance te verbeteren de pensioenfondsen meer moeten bijdragen aan de verbetering van de welvaart en het welzijn'. 

De keuze om pensioengelden op deze manier in te zetten, heeft echter een enorme tegenstrijdigheid in zich. Enerzijds vragen politiek en maatschappij de pensioenfondsen om transparantie, zekerheid en eenvoud in hun beleggingen. Anderzijds willen we blijkbaar dat onze pensioenfondsen investeren in nieuwe, soms complexe en volatiele markten.

Pensioensector heeft duurzaam model nodig

Pensioenfondsen houden zich echter van origine bezig met het beheer van pensioenen,  rekening houdend  met de belangen van deelnemers, gepensioneerden en sociale partners. De pensioensector heeft een duurzaam model nodig waarin de belangen van deze direct belanghebbenden optimaal behartigd worden. Een grotere rol van pensioenfondsen in het economisch beleid van de overheid draagt daar niet meteen aan bij.

Het dwingen van pensioenfondsen om te investeren in de nationale hypotheek- en leningmarkt gaat ten koste van de risicobeheersing door de fondsen. Het verkleint de transparantie en vergroot de complexiteit, mede door introductie van nieuwe risico’s.  Investeren in hypotheek- en leningmarkten vraagt namelijk om de ontwikkeling van meer creatieve beleggingsproducten als structured products, private equity, en direct vastgoed fondsen. 

Ketenrisico door verhoogde verwevenheid

En daar blijft het niet bij. Investeringen in de nationale hypotheek- en leningmarkt brengt ook een heel nieuw type risico met zich mee: het ketenrisico. Er ontstaat namelijk een verhoogde verwevenheid tussen de woningmarkt, nationale economie, zorgsector en pensioenfondsen.

Dit betekent dat hoge werkloosheid en dalende huizenprijzen een grote impact hebben op de beleggingen van het pensioenfonds. Afhankelijk van de impact zal het fonds corrigerende maatregelen moeten treffen als bijvoorbeeld kortingen. Kortom, de risico’s voor pensioenfondsen worden door een ketenreactie verder vergroot.

Wij pleiten er dan ook voor om problemen op de woning- en zorgmarkt daar op te lossen waar ze thuis horen. De overheid kan de economie onder andere stimuleren met fiscale maatregelen en kan de woningmarkt en de zorgsector hervormen. 

Primaire rol van banken

Daarbij is het van belang dat banken hun primaire rol als financier nemen. Mochten banken deze rol niet kunnen nemen, moet worden uitgeweken naar partijen met een investeringsbehoefte zonder directe verplichtingen. Denk aan holdingmaatschappijen, private equity maatschappijen en wealth management partijen.

Laat pensioenfondsen hun rol als 'goed huisvader van  pensioengelden’ uitoefenen. Aan hen de taak om te bepalen waar onze pensioengelden geïnvesteerd worden. Altijd op basis van goed risicomanagement, waarin de afweging tussen rendement en risico uitsluitend wordt gemaakt met het oog op een optimaal pensioen. Niet op basis van de politieke waan van de dag.'