EMIR en de gevolgen voor financiële instellingen

EMIR is de nieuwe regelgeving (niet via een gecentraliseerde beurs) voor centrale clearing-partijen en voor centrale transactieregisters en stelt verplicht dat de meeste OTC-derivaten centraal worden gecleard. Dit heeft belangrijke gevolgen voor het onderpand en het derivatenbeleid.

Pensioenfondsen hebben in principe een vrijstelling vanaf augustus 2012 voor drie jaar. Maar op het moment dat de vrijstelling afloopt, vallen lopende contracten vanaf dat moment onder de werking van EMIR. Niet-financiële instellingen zijn vrijgesteld, mits ze derivaten gebruiken voor hedging.

Sterk veranderende collateral-eisen

EMIR verplicht de tegenpartijen een onderpand te stellen bij de centrale clearing-partij. Het bedrag van het onderpand wordt deels bepaald door harde voorgeschreven standaarden en deels door een criteria gebaseerde aanpak. Het vereiste bedrag voor het onderpand wordt hierdoor behoorlijk hoger dan wat nu standaard wordt uitgewisseld tussen twee tegenpartijen. Ook kan EMIR gevolgen hebben voor het soort onderpand.

De European and Securities Markets Authority (ESMA) heeft een inschatting gemaakt van de impact op het onderpand als gevolg van deze nieuwe regelgeving. Het vereiste onderpand door OTC-derivaten wordt verhoogd met ongeveer 26 procent vergeleken met het onderpand dat nu wordt vereist door centrale clearing-partijen.

In de praktijk kan de impact nog hoger uitvallen voor marktparticipanten aangezien een groot deel van de OTC-derivaten niet wordt gecleard door een centrale partij, waardoor op dit moment een nog minder hoog onderpand wordt uitgewisseld.

Ongelijke invoering regelingen

De verwachting is dat renteswaps en kredietswaps de eerste derivaten zijn om centraal gecleard te worden en dat centrale clearing later ingevoerd zal worden voor andere contracten. Dit kan leiden tot een versterking van de impact op het onderpand. Tegenwoordig wordt een onderdeel van het onderpand voor inflatieswaps afgetrokken van het onderpand voor renteswaps als beide swaps zijn ingegaan bij dezelfde tegenpartij. Door de ongelijke invoering kunnen inflatieswaps en renteswaps worden gecleard door verschillende centrale partijen.

Hedges worden minder precies

Behalve verhoogde collateral-eisen heeft EMIR ook tot gevolg dat contracten door het gebruik van centrale clearing-partijen meer gestandaardiseerd worden. Dit zal leiden tot een minder nauwkeurige afdekking van onder andere het renterisico. Hedges op maat zullen steeds meer worden vervangen door het gebruik van zogenoemde buckets.

Impact EMIR is groot, hoe reageren?

De impact van EMIR op financiële instellingen is groot. Financiële instellingen moeten nadenken over hoe ze willen reageren op EMIR. Het beleggingsbeleid van elke financiële instelling zal opnieuw beoordeeld en wellicht herzien moeten worden met het oog op de gevolgen van EMIR:

• Onderpand: behoud van huidig hedge-beleid kan consequenties hebben voor het vereiste onderpand en daardoor eventueel het beleggingsbeleid.
• Restrisico’s na hedge: Aanpassing van het hedge-beleid ten behoeve van een gunstiger onderpand kan leiden tot minder precieze hedges en daardoor tot hogere restrisico’s.
• Kredietrisico: Het gebruik van centrale clearing-partijen zal leiden tot vermindering van het kredietrisico van de tegenpartij als gevolg van verhoogd onderpand. Financiële instellingen kunnen daardoor het budget ten behoeve van kredietrisico’s op een andere wijze inzetten door bijvoorbeeld een uitbreiding van de kredietportefeuilles.

Monitor

Het is raadzaam om de tijdslijnen van EMIR in de gaten te houden. Het is mogelijk dat de invoeringsdata van de verschillende onderdelen kunnen veranderen.