De nieuwe wetgeving gaat per 1 januari 2009 in, heeft minister Bos op 31 oktober laten weten. Het ministerie van Financiën streeft daarbij naar onmiddellijke inwerkingtreding; dat wil zeggen met ingang van de eerstvolgende te publiceren financiële verslaglegging. De richtlijn geldt dus ook al voor de jaarrekening 2008, en het eerste kwartaalbericht 2009. De richtlijn, die onder meer via de Wet op het financieel toezicht (Wft) in de Nederlandse wetgeving is opgenomen, is op 20 november in het Staatsblad gepubliceerd (2008 476).

Meer consistentie

Doel van de Europese richtlijn is meer consistentie en transparantie aanbrengen in verslaglegging van beursfondsen. Voor de jaarrekening en het jaarverslag verandert er echter niet zo veel. Het belangrijkste is dat er nu een expliciete bestuursverklaring moet komen waarin wordt verklaard dat de jaarrekening juist en volledig is, het jaarverslag een getrouw beeld geeft en dat de wezenlijke risico’s en onzekerheden waarmee de onderneming wordt geconfronteerd beschreven zijn.

'Voor een groot deel geldt: wat impliciet verwacht werd van het bestuur, wordt nu expliciet gemaakt', zegt Jos de Groot, die samen Arjan Brouwer de PwC-publicatie schreef. 'Maar expliciet verklaren dat alle wezenlijke risico’s zijn beschreven, is wel iets nieuws. Daardoor zal, zeker in het licht van de kredietcrisis en de aandacht die Eumedion als vertegenwoordiger van een grote groep institutionele beleggers ook dit jaar vraagt voor transparantie over risicomanagement, de risicoparagraaf in het jaarverslag nog meer in de schijnwerpers komen te staan.'

Impact

Op de halfjaarlijkse verslaggeving is de impact van de richtlijn het grootst. Waren daar tot nu toe weinig regels voor, nu moet de presentatie van de halfjaarrekening voldoen aan de IFRS-normen voor tussentijdse verslaggeving. Daarnaast worden er nu eisen gesteld aan het verslag van de directie. Tot nu toe waren die er niet. Brouwer: 'De directie moet nu niet alleen de ontwikkelingen van het afgelopen half jaar beschrijven, maar onder andere ook de toekomstverwachtingen en risico’s.'

Nieuw is ook dat als de halfjaarrekening beoordeeld of gecontroleerd wordt door de externe accountant, die beoordelingsverklaring of accountantsverklaring openbaar gemaakt moet worden. Indien een dergelijk onderzoek niet plaatsvindt, moet dat vermeld worden. Verder moet ook in de halfjaarrekening een bestuursverklaring worden opgenomen en gaat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht houden op de halfjaarsverslaglegging.

Tussentijds 

Een laatste belangrijke verandering geldt de tussentijdse verslaggeving, een tussentijdse update over de prestaties en financiële positie van de onderneming tussen het moment van de jaarrekening en de halfjaarrekening. Over het algemeen zal die worden vormgegeven via kwartaalberichten. Brouwer: 'Die tussentijdse verslaggeving was tot nu toe niet verplicht en wordt dat wel. Al zijn de eisen die daaraan worden gesteld wel veel beperkter dan aan de halfjaarrekening en de jaarrekening. Een groot deel van de beursfondsen publiceerde tot nu toe nog geen tussentijdse verslagen en moet dat vanaf nu dus wel gaan doen'.

Verder wordt de timing voor het indienen van jaarrekening, halfjaarrekening en de kwartaalberichten strikter. Ondernemingen moeten binnen vier maanden na afloop van het boekjaar hun jaarrekening indienen. Voor de halfjaarrekening geldt een termijn van twee maanden en voor de kwartaalberichten ongeveer zeven weken.

Klik hier als u de publicatie 'Helderheid over de Transparantierichtlijn' wilt downloaden.