Dat was vrijdag 14 november de boodschap van Peter Eimers bij de aanvaarding van zijn ambt als hoogleraar Auditing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In zijn oratie pleitte Eimers, tevens als partner werkzaam bij PricewaterhouseCoopers (PwC), bovendien voor een betere overlegstructuur tussen accountants en toezichthouders. Een interview met de nieuwe hoogleraar.

U spreekt over ‘maatschappelijke orientatie’. Wat bedoelt u daarmee?
Eimers: ‘Ik bedoel daarmee dat de accountant zijn ogen en oren openhoudt voor ontwikkelingen in de samenleving. Steeds vaker worden ondernemingen en publieke organen aangesproken op hun doen en laten. Dat geldt niet alleen voor de paragraaf over risicomanagement in het jaarverslag, maar ook voor maatschappelijke verslagen, voor de nieuwe registratie van gevaarlijke stoffen met REACH, enzovoorts. Lezers van die verantwoordingen gaan er te gemakkelijk vanuit dat dergelijke rapportages betrouwbaar zijn. Accountants kunnen de samenleving ondersteunen door zekerheid te geven bij deze verantwoordingen.’

U pleit voor meer overleg tussen accountants en toezichthouders in het kader van de financiële crisis. Kunt u uitleggen waarom?
Eimers: ‘De financiële crisis leert ons dat veel partijen een puzzelstukje in handen hebben, maar dat niemand het totaalplaatje van de puzzel kende. Een ondernemer en zijn accountant kennen de jaarrekening van de onderneming, maar hebben niet de mogelijkheid en niet de bevoegdheid om de hele keten te overzien. Toezichthouders hebben die bevoegdheid wel, maar hebben voor het nemen van toezichtbeslissingen onvoldoende mogelijkheid om de microfeiten te zien. Ik pleit daarom voor een overlegstructuur tussen toezichthouders en accountants om zo die puzzelstukjes in elkaar te kunnen leggen.’

Maar toezichthouders als een Nederlandsche Bank hebben toch al jaarlijks overleg over met accountants?
Eimers: ‘Dat klopt, maar dat is gericht op de individuele banken en ik bedoel een overleg dat is gericht op het totaalplaatje. Ik zal een voorbeeld geven. De staatsschuld van de VS bedraagt 10.000 miljard dollar en die is voor een groot deel door het buitenland gefinancierd. Stel dat op een gegeven moment het vertrouwen in de dollar wegvalt. Het is onmogelijk om te voorspellen wat precies de gevolgen zijn. Dit speelde bij de kredietcrisis ook. Als het vertrouwen wegvalt, ziet de wereld er anders uit. Maar moet je of kun je als accountant daarop vooruitlopen? Dan krijg je een accountantsverklaring met nog twee pagina’s extra’s aan disclaimers. Daar zitten we niet op te wachten. Als je vandaag een accountantsverklaring moet tekenen, kun je dus niets anders doen dan je baseren op de kennis die je op dat moment hebt.’