Hakken uit het zand: hervormingen van accountantsvak

Noodzaak voor hervormingen

In de media heerst de opvatting dat accountants de afgelopen jaren regelmatig hebben gefaald. Brouwer: ‘Het systeem van financiële verslaggeving als geheel heeft inderdaad niet gefunctioneerd zoals het moest. Je kunt niet ontkennen dat ook wij een belangrijke rol hebben in dat systeem.’

Volgens Brouwer moeten accountants de discussie verder helpen, in plaats van een defensieve houding aan te nemen rondom voorstellen tot verandering of hun aandeel te bagatelliseren. ‘We willen meedenken over hoe we nu verder moeten en wat de maatschappelijke rol is van de accountant van de toekomst. Bepaalde zaken moeten structureel veranderen.’

Verslaggeving

Volgens Brouwer is het tijd voor een nieuw stelsel van verslaggeving. ‘De verslaggeving van ondernemingen voldoet op verschillende fronten niet langer aan de huidige eisen. Zij is ontoegankelijk en te sterk gericht op compliance. Daardoor krijgen belanghebbenden geen inzicht in de échte risico’s die een bedrijf loopt en de manier waarop een bedrijf waarde creëert.’

Brouwer vindt dat verslaggeving begrijpelijk en toegankelijk moet zijn voor verschillende groepen gebruikers. Bovenal moet de informatie in de rapportage relevant zijn. ‘In het stelsel dat wij voorstellen, komt er een einde aan het puur financiële aandeelhoudersdenken.’

‘De accountant stelt niet alleen vast dat aan alle eisen is voldaan, maar spoort ondernemingen aan het beter te doen. Deze bredere accountant erkent andere waarden dan alleen financiële waarden. Hij houdt zich ook bezig met onderwerpen als integriteit, organisatiecultuur en maatschappelijke betrokkenheid. Dat vraagt ook om aanpassingen in de opleiding van accountants’, aldus Brouwer.

Controlefunctie

Ook de auditfunctie moet volgens Brouwer flink op de schop. Accountants moeten zichzelf de vraag stellen hoe ze hun primaire functie relevanter kunnen maken. De buitenwereld ziet nu alleen de goedkeurende verklaring en vraagt zich af wat zo’n accountant verder allemaal uitspookt.

Brouwer: ‘Relevanter betekent niet perse dat we meer moeten gaan doen, maar wel dat we het anders moeten doen. We moeten ons meer richten op de zaken die de maatschappij van ons verwacht.

Het is dan wel noodzakelijk dat accountants anders omgaan met controletechnieken. ‘Door slimmer gebruik te maken van data-analyse kunnen we een deel van de controle effectiever en efficiënter uitvoeren. Daardoor creëren we ruimte om relevanter te zijn, zonder dat dat direct tot hogere facturen leidt’, stelt Brouwer.

Transparant over eigen prestaties

Ook de accountantskantoren zelf hebben nog stappen te maken. ‘Als accountants moeten wij transparant zijn over onze organisatie en onze prestaties. Alleen op die manier kunnen onze stakeholders vertrouwen op onze kwaliteit en onafhankelijkheid. Dat de buitenwereld op dit moment geen inzicht heeft in wat wij precies doen en hoe we het doen, creëert argwaan. Wij pleiten dan ook voor volledige transparantie.’

De publicatie ‘Van heilige naar veilige huisjes – De rol van de accountant in het financiële systeem van de toekomst’ is te downloaden via de link aan de rechterkant van deze tekst. De auteurs zijn: Olof Bik, Arjan Brouwer, Peter Eimers, Erik Roelofsen en Willem Geijtenbeek.