De CFO van de toekomst kijkt verder dan de cijfertjes

Dat schrijven Debby Jannink, Steven van Agt en Frank Geelen - alleen werkzaam bij accountants- en adviesbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) in het februarinummer van CFO Magazine. Volgens de PwC'ers is de CFO van de toekomst de 'businesspartner met visie' par excellence. 'De persoon die met zijn team ten aanzien van de organisatie faciliteert, adviseert, expertise inbrengt en waar nodig confronteert, en ook harde en zachtere afspraken handhaaft. Allemaal om te helpen de strategie te bepalen en deze zo effectief mogelijk ten uitvoer te brengen. Daarbij brengt hij of zij een natuurlijke nuchterheid in. De zakelijke, feitelijke inslag die hard nodig is als je echt iets gedaan wilt krijgen. Als de CFO bereid is zijn of haar blik te verbreden, liggen daar interessante mogelijkheden.'

'De focus van de CFO is natuurlijk als vanouds gericht op de continuïteit van de organisatie in termen van groei, winstgevendheid, cashflow, risico en rapportage', schrijft het drietal. 'Dat blijft ook zo. Succes op deze factoren vraagt naast de cijfers echter om inzicht in een groeiend aantal niet-financiële onderwerpen.'

Na de kredietcrisis is het voor bedrijven namelijk belangrijk dat ze zich richten op herstel van vertrouwen en met meer focus leggen op waarde voor de stakeholders. Om in dat proces een leidende rol te spelen, geven de PwC'ers een viertal tips. Waarbij zij tien jaar vooruit kijken en een beeld van de CFO anno 2020 schetsen:

1 Zorg voor eenvoud en een goede basis.
De financiële crisis legde maar weer eens bloot dat er nog steeds veel organisaties zijn die onvoldoende weten wat ze doen. In 2020 zijn daarvoor geen excuses meer mogelijk. Elke organisatie moet zich zodanig hebben georganiseerd dat volledige controle en volledig inzicht in de cijfers en de wereld daarachter normaal is. Dit vereist een sterke vereenvoudiging van de financiële werkwijze en maximale standaardisatie en integratie van processen, definities, systemen en wat al niet meer.

2 Betrek de hele organisatie bij financiële processen.
Waar nu nog altijd de financiële 'blackbox' regeert en veel financieel managers nog steeds de cijfers 'voor zichzelf' houden, zal ook dit in 2020 compleet verouderd zijn. Bij elk financieel proces (van de daadwerkelijke rapportage tot het budgetteringsproces) zal de organisatie betrokken moeten zijn, waarbij de financiële afdeling als het goed is vooral
de discussie faciliteert. Het gaat hier dus veel meer om het proces waarin de organisatie leert wat mogelijke (financiële) uitkomsten van strategische keuzen en investeringen
kunnen zijn, dan dat het nog gaat om wat er precies uitkomt. Dit vereist dus ook een heel andere afrekening (van bonussen op toch al niet-meetbare doelstellingen naar veel meer vaste salariscomponenten) dan tot nu toe. De verplichting van de financiële functie is om van de organisatie een lerende organisatie te maken die zich realiseert wat de mogelijke scenario’s van het eigen handelen zullen en kunnen zijn.

3 Creëer maximale transparantie.
Ook hier valt voor de financiële functie, gedreven door een verdergaande vereenvoudiging, een wereld te winnen. De financiële functie moet niet alleen zelf veel transparanter worden, maar ook de rest van de organisatie dwingen om dat te zijn. Dit betekent veel meer focus op niet-financiële variabelen, veel meer focus op input-variabelen dan alleen
output-variabelen en veel meer focus op externe omgevingsfactoren dan alleen navelstaren op de eigen organisatie. De financiële functie kan bij uitstek de functie zijn die de
hele organisatie helpt om al die verschillende elementen met elkaar in verband te brengen en in hun onderlinge samenhang te zien. Alleen dan zal een flexibele organisatie in staat
zijn zich snel aan veranderde omstandigheden aan te passen.

4 Ontwikkel finance van supportfunctie naar businessfunctie.
Iedere financial moet anno 2020 ophouden zichzelf nog als een apart soort mens te zien. Zelfs bladen als Chief Financial Officer zullen waarschijnlijk niet meer bestaan, simpelweg
omdat financiële managers niet anders meer zijn dan de rest van de medewerkers. Organisaties zullen zich veel meer organiseren rond projecten en rond schaarse resources. Managers zullen rouleren over alle mogelijke functiegebieden en de financieel manager zal (als het goed is) niet langer gehinderd worden door ondoorgrondelijke wet- en regelgeving en accountingregels. Want ook daar dient de wereld verder vereenvoudigd te worden, zodat bijvoorbeeld marketingmanagers een financiële baan ook uitstekend kunnen vervullen. Alleen dan zal de financiële kennis diep geïntegreerd zijn in de organisatie en zal men binnen de organisatie echt in staat zijn van elkaar te leren.